Post-modern, post-evangelisch, post-gereformeerd, post-charismatisch, post-kerkelijk. Het outside-the-box denken begint een eigen subcultuur te worden in de blog-o-sphere. Natuurlijk zijn wij het allemaal min of meer met elkaar eens, en respecteren we elkaar vanwege onze vooruitstrevende ideeën. We voelen ons haast een elite van pioniers, profeten van een nieuwe tijd, visionairs die ver voorbij de horizon van de status-quo de Kerk van de toekomst menen te zien.
Als ik met mijn (over het algemeen goed opgeleide en ruimdenkende) vrienden spreek, dan herkennen zij veel van mijn ideeën. De een is nog wel lid van een kerk, maar vooral voor de contacten of voor de kinderen. De ander gaat regelmatig naar een kerk, maar vindt zijn/haar geestelijke voeding en de contacten met medebroeders en –zusters overwegend elders. Weer een ander gaat helemaal niet meer naar een kerk en zoekt het in alternatieve, meer lossere verbanden. Wat steeds terugkomt, zijn de volgende thema’s:
- Contact met medegelovigen wordt steeds meer buiten de kerk gezocht, bijvoorbeeld in de eigen vriendengroep of andere informele groepen als een huisgemeente of bidgroep in de wijk.
- Er wordt steeds meer bewogen in interkerkelijke en buitenkerkelijke verbanden.
- Voor `geestelijke voeding’ en richting is men niet meer primair aangewezen op de kerkdienst, cq de dominee, men haalt dit steeds vaker elders.
Opvallend is dat `wij’ overwegend zelf in onze voeding (input) voorzien en dat we sterk zijn in netwerken, waardoor we niet meer afhankelijk zijn van het instituut kerk. Een uitermate volwassen manier om je leven als christen vorm te geven, zo lijkt het. Maar is dat ook zo?
Als ik eerlijk naar mezelf kijk, zie ik dat deze manier van leven ook wel eens leidt tot ongewenste bijeffecten:
- Er zijn periodes dat ik (geestelijk) niet zo lekker in m’n vel zit en dan heb ik de neiging om het contact met vrienden uit de weg te gaan. Het vrijblijvende netwerken maakt dit mogelijk en omdat al mijn vrienden net als ik een erg druk leven hebben valt het ook niet eens meteen op.
- De weerstand tegen of onverschilligheid met vaste (kerkelijke) vormen en structuren kan ook leiden tot een ongewilde passiviteit. Je verbindt je nergens meer aan.
Wat ik bedoel is: je moet wel sterk in je schoenen staan, je moet een goede discipline hebben om het te redden `outside-the-box’. Als je een goed stel hersenen hebt, gewend bent om zelfstandig te denken en een zekere mate van ondernemersdrift bezit, dan kom je een heel eind, maar wat als je dat niet hebt?
Ik ben bang dat de meeste mensen outide-the-box helemaal niet kunnen overleven. Ik denk even terug aan een post van Matthijs Vlaardingerbroek van een tijdje terug, over de schapen die buiten de omheining niet meer konden overleven. Ook denk ik aan de tijd van de val van de muur, waardoor het Oostblok plotseling werd ontsloten. Er waren mensen die meteen een gat in de lucht sprongen en hun vrijheid aan de West-kant gingen vieren, maar we hebben ook gezien dat heel veel mensen niet of met veel moeite de overgang konden maken van een sterk gecontroleerde communistische maatschappij naar een vrije kapitalistische wereld.
Is het met kerkmensen niet net zo? We hebben zolang in het gesloten systeem van het instituut kerk geleefd, dat we niet meer weten hoe we daarbuiten moeten denken, de vaardigheden niet hebben om daarbuiten te overleven.
Het is leuk dat een stel fanatiekelingen hard aan de muur aan het schudden is, maar wat als die muur uiteindelijk valt? Wie wijst de horde ontredderde mensen dan de weg?
