In het februari-nummer van CV-koers een gesprek tussen een `emerging churcher’ (Johan ter Beek) en een gereformeerde predikant (Jos Douma) over kerk-zijn in een nieuwe (lees: postmoderne) cultuur. Waar `emerging church’ aan het eind van de vorige eeuw vooral een onvolwassen pioniersbeweging van een aantal dappere outsiders was, lijkt de beweging zich nu een vaste plek veroverd te hebben op het kerkelijk erf en is er zelfs sprake van dialoog met de `gevestigde’ kerken (of moet ik zeggen: de andere gevestigde kerken…)
Emerging Church zou moeten draaien om `incarnatie’, het tegelijk één worden met én beïnvloeden van de wereld om ons heen (zoals Jezus ook `incarneerde’ door zijn komst naar deze wereld). Meer en meer echter worden emerging churches elitair-egalitaire clubs met eigen programma’s, herkenbare identiteit en plaats van samenkomst. Wezenlijk niets nieuws dus, zij het dat een andere doelgroep wordt bereikt en vormen worden ontwikkeld die beter passen bij onze `post-moderne’ tijd (wat dat dan ook moge wezen).Incarnatie gaat veel verder dan dat. In hetzelfde nummer van CV-koers een interview met Floyd McClung, voormalig directeur van Ywam, voormalig voorganger en schrijver van het boek `ik zie een leger – kerk zijn op een andere manier’. McClung brengt kerk-zijn terug naar de werkelijke essentie, namelijk: “de kerk is niet iets wat je dóét, maar wie je bent in gemeenschap met anderen”. McClung komt niet met een theologisch betoog of post-moderne verhandeling, hij spreekt uit eigen ervaring. Samen met zijn gezin bracht hij dit in praktijk in Amsterdam, Afghanistan, en tegenwoordig in Zuid-Afrika, waar hij met zijn vrouw woont.
In een gesprek dat ik vorige week had met een goede vriend (die momenteel ook deel uitmaakt van een `emerging-church’) kwamen we uit op hetzelfde punt. De tijd voor creatieve experimenten en veilige vriendenclubjes is geweest. Het wordt tijd dat er mensen gaan opstaan die het aandurven om echte risico’s te nemen en iets echt nieuws te doen.
Incarnatie betekent dat de kerk als instituut (in wat voor vorm dan ook) zichzelf oplost in de wereld om zich heen en begint om Kerk te zijn, zout te zijn, licht te zijn ín die wereld. Dat betekent niet dat we elkaar niet meer nodig hebben en allemaal individualisten worden; het betekent wel dat kerk-zijn ontdaan wordt van alle opsmuk en overbodige ballast en dat we teruggaan naar de essentie: wie ben ik in relatie met de mensen om mij heen?
Daarvoor zijn geen kerkgebouwen meer nodig. Ook geen vernieuwende programma’s of gedelegeerd leiderschap. Wat nodig is zijn lef, geloof, kwetsbaarheid, liefde voor God én voor de wereld, en een heel nieuw soort dynamisch leiderschap, gericht op ondersteuning, toerusting en bemoediging.
Hoor je me zeggen dat iedereen het verkeerd doet, dat ik het allemaal beter weet en de wijsheid in pacht heb? Integendeel: ik weet steeds minder en voel me in toenemende mate onzeker. Ik weet niet goed waar ik moet beginnen, en al helemaal niet waar het heen moet.
Maar ik kom tot de ontdekking dat er meer mensen zijn die op dit punt zijn aangekomen. Als we elkaar gaan opzoeken, onze verhalen, dromen en twijfels gaan delen en samen op weg gaan, op zoek naar God, op zoek naar elkaar, dan zal er vanuit die gemeenschap iets geboren gaan worden. Niet bedacht, niet door mensenhanden tot stand gekomen, maar geboren uit het hart van God.
Het vaderhart van God.
6 Reacties
Sorry, Reacties plaatsen is nu niet mogelijk
Peter,
ik heb het artikel net ook gelezen en ik vond het eigenlijk wel wat eenzijdig. De conclusie dat Emerging Church alleen maar draait om hoger opgeleiden blanke dertigers vind ik te snel genomen.
Dat heeft misschien te maken met het feit dat Johan ter Beek de benaming Emerging Church als eerste heeft gebruikt voor zijn Oase experiment (waarin ik overigens veel elementen van emerging in herken).
Daarnaast zijn er nog enkele experimenten die bezig zijn met jongeren en een aantal in achterstandswijken. Die zijn niet ontstaan vanuit de eigen netwerken of vriendengroepen, maar begonnen vanuit een Alphagroep of vanuit een stel enthousiaste mensen die in de desbetreffende wijk zijn gaan wonen of werken.
Wat mij juist aanspreekt in “emerging” is de breedte die ik er tegenkom. Jongerenclubs, zoekgeraakte hogeropgeleiden, kringen waarin het kloosterritme weer wordt gezocht, muzikantengroepen en missionaire achterstandsbewegingen gaan hierin hand in hand samen om Jezus na te volgen.
Als ik in een woord emerging zou samenvatten is het dat we samen de Here Jezus zoeken, Hem de kans geven ons te leiden, waarbij we stuk voor stuk uitkomen bij iets anders. En juist dat andere, niet-aan-een-methode hangende zoeken naar Jezus’ wil, vind ik daarin zo mooi. Niet meer van hetzelfde, maar elkaar herkennen in de zoektocht naar wat Jezus in deze tijd nog aan nieuws wil doen.
Aldus een niet super hoog opgeleide, qua levensstijl zwarte, en een die (nog net) een decennium ouder is dan de genoemde dertigers.
Rick,
Bedankt voor je nuancering. Je kunt `emerging church’ inderdaad veel breder zien en dan heb je wel gelijk. Wanneer je `emerging church’ definieert (zoals o.a. CV-koers dat doet)als een verzameling modieuze, op post-moderne leest geschoeide, kerkvormen, dan focus je volgens mij op de verkeerde dingen (n.l. bijzaken).
Vandaar ook mijn artikel. Je zou kunnen zeggen dat sommige van de projecten/initiatieven die jij noemt bij uitstek `emerging church’ zijn. Persoonlijk vind ik de term `emerging church’ in die gevallen veel te smal, gezien de lading die de term inmiddels heeft gekregen. Ik wil de discussie even op scherp zetten, want de essentie verdwijnt in veel van deze nieuwe kerkvormen na verloop van tijd toch weer naar de achtergrond, en dat is jammer.
Overigens ben ik alleen maar blij met kerken als Crossroads in Rotterdam, en andere vergelijkbare initiatieven. Zij bereiken een doelgroep die de meeste kerken niet (meer) bereiken en ze zetten een aantal belangrijke onderwerpen op de kerkelijke agenda. Maar met echte incarnatie heeft het m.i. weinig te maken.
Hoi Peter,
Als een van de geinterviewden in CV Koers kan ik het ook niet eens zijn met je analyse. In Soest noemen we ons Emerging Church, maar dit heeft niets te maken met een elitaire club voor hoger opgeleiden. Dat was trouwens een vraag van Jos waar ik het principieel mee oneens ben. De kerk is juist voor iedereen. De komende OASE komen er bijvoorbeeld vijf moslimsjongeren, drie homoseksuelen, enkel buitenkerkelijken, een sf-aanbidder, hoger opgeleiden en lager opgeleiden.
De OASE is trouwens maar 1x per maand, de rest is incarnatie. Kleine kringen, huisgemeente en in je eigen leven Jezus volgen.
Maar Emerging Church houdt ook in dat we nieuwe theologische vragen durven stellen. Hoe zit het met de bijbel, wie is Jezus etc.
Daarom ben ik minder positief over de Floyd McClung beweging genaamd Simple Church. Simple Church hanteert dezelfde orthodox-evangelisch theologie die ons juist in de problemen heeft gebracht. Een kaart gebruiken die verouderd is zal je opnieuw laten verdwalen. Simple Church is trouwens niet nieuw en vervalt in no-time tot de oude problematieken van machtsmisbruik, pastorale en theologische blunders, sektevorming, wereldmijding etc.
Daarom is Emerging Church inderdaad complexer dan Simple Church. Ik hoop echter dat wij Floyd & Co kunne leren: waar lopen ze tegen aan en wat ontdekken ze. Maar ook: wat kunnen we leren van de diepe bezinning + praktijk van Emerging Church.
mzzl, Johan
hm.
..ik begrijp het niet meer hoor.
Wie heeft gezegd dat er ‘opgelost moest worden in de wereld ‘..? Zeker Hij niet.
Als er ergens waarschuwingen staan, is het wel tegen wereldgelijkheidvormigheid.
Ik begrijp niet hoe jullie het spoor zo bijster zijn geraakt – met alle liefde zeg ik dat trouwens, maar ook met stijgende verbazing, als ik alle blogs zo eens doorneem.
Het heeft geen zin om te denken dat je, door zo te doen als de wereld, mensen wel kunt winnen voor het Evangelie. Je kunt op je hoofd staan of wat-dan-ook proberen: er is maar Een Iemand die tot het hart van iemand anders kan spreken: Hij.
Ik zie dan ook niet wat voor zin het heeft, een grote gemene deler van zielse denkbeelden over Hem te koesteren met anderen – en dat dan ‘Gemeente ‘ te noemen, als Hij duidelijk stelt dat, om zout te kunnen zijn, je eerst jezelf aan Hem moet overgeven: daarna zal Hij wel zeggen hoe Hij Zijn gemeente ziet en graag wil hebben..
- de emerging wordt een nog sneller fiasco dan daarvoor al de Toronto,Alpha,Seeker en purpose – omdat het alleen maar ‘meer van hetzelfde ‘ is.
..maar niet ANders.
veel hartelijke groeten,
je
Loneman.
@loneman:
Ben het met je eens dat we niet zo moeten gaan doen als de wereld. Wel heeft Jezus ons geleerd om ons niet in ons eigen christelijk ghetto op te sluiten, maar om echt IN die wereld te staan. Dat is de opdracht.
@Johan:
En dan ben ik het ook weer gedeeltelijk eens met jou, Johan. De bedoeling van dit artikel was niet om Floyd&Co eens lekker op te hemelen. Ik vind het wel bijzonder wat deze man op zijn leeftijd nog allemaal durft te ondernemen, er zullen er weinig zijn die hem dat nadoen. Ondanks de evangelische dogmatiek (die we inderdaad kunnen missen als kiespijn) heeft hij wel de kern te pakken die ik bij veel Emerging projecten nogal eens mis. Ik wil zeker niet alle EC-initiatieven over een kam scheren. Doel van mijn artikel was vooral om even te prikkelen en even kritisch naar onszelf te kijken. Zien we door alle postmoderne bomen het bos nog wel?
bless…
@ Peter
Je hebt helemaal gelijk dat sommige EC-ers te veel opgaan in het postmodernisme en een soort pomo christen willen zijn…
Maar zelf zie EC meer als een beweging die zich verzet tegen de modernistische gijzeling van het evangelie. “Loneman” doet laagdunkend over EC als de volgende hype, maar het is meer een soort van reformatie. Juist evangelischen zijn zo zeker van hun rationele of emotionele overtuigingen dat ze diep modernistisch zijn. Ik wil ook niet “postmodern” zijn in de populaire zin van het woord (relativistisch) maar wel voorbij (post) het modernisme.
@ Loneman
Jezus zegt “laat uw Koninkrijk, komen, laat uw wil geschieden, op AARDE, zoals in de hemel.” Dit is de centrale bede van de EC. Dat is heel wat anders dan wereldgelijkvormigheid.
Je suggereert een terugtrekkende beweging van mensen die alleen nog maar wacht op hun ticket naar de hemel… of zit ik er naast.
Het evangelie is toch dat God Koning zal worden over de hele aarde en elke knie zich zal buigen?
Jezus is Heer (centrale belijdenis in de EC) is toch geen wereldgelijkvormigheid?
Verlicht ons! Vanwaar de kritiek?
Johan