Nederland verandert in rap tempo.
De kerken veranderen ook, zij het een stuk minder vlot. De meeste kerken lukt het niet om echt in contact te komen met de onkerkelijke Nederlanders om hen heen. Kerken worden steeds meer geïsoleerde eilandjes in een wereld waar ze steeds minder mee gemeen hebben. Mensen buiten de kerken hebben ook het gevoel dat de kerken hen niets meer te vertellen hebben.
Er is een bepaalde bezinning gaande in kerkelijk Nederland. Er wordt geëxperimenteerd met laagdrempelige diensten, Alphacursussen, nieuwe vormen, nieuwe liturgieën, nieuwe projecten. Toch lukt het vrijwel niet om de vertaalslag succesvol te maken. Zelfs de wat nieuwere stromingen, pinkster, evangelisch, charismatisch (die wel groeien, maar voornamelijk door aanwas vanuit andere, meer traditionele, kerken) zijn nauwelijks relevant voor de niet-christelijke Nederlander.
Waar ligt het aan? Doen we iets verkeerd?
We doen niets verkeerd. We zetten ons in, zoeken naar nieuwe wegen, willen graag de wereld bereiken en zijn zelfs bereid daar offers voor te brengen.
Nee, we doen niets verkeerd, en het hart zit ook wel op de juiste plek. Onze intenties zijn goed, maar ons denkkader is verouderd.
Onze kerken zijn in verregaande mate beïnvloed door en geworteld in een modernistische denkwijze en een dominante christelijke cultuur. De wereld om ons heen is echter in rap tempo postmodern en postchristelijk geworden. Geen wonder dat we geen aansluiting kunnen maken.
We zien deze postchristelijke en postmoderne wereld vaak als iets negatiefs, als een bedreiging voor het geloof en voor de Kerk. Willen we de aansluiting met dit nieuwe, dit andere Nederland kunnen maken, dan moeten we het lef hebben om het anders te willen zien: geen bedreiging, maar een uitdaging. Dan zullen we tot nieuwe inzichten komen en zullen we de christelijke boodschap kunnen vertalen naar onze tijd.
Maar dat is het niet alleen. De boodschap zelf behoeft een grondige bezinning. We zullen anders moeten leren omgaan met begrippen als waarheid, gerechtigheid, redding, Koninkrijk, cultuur, levensheiliging en gemeenschap.
Dat proces, dat gesprek, die grondige bezinning, die spannende zoektocht, dat heet `emerging church’. Het begrip komt uit Engeland en de VS, waar men al langer en diepgaander met deze dingen bezig is. Het begrip `emerging’ heeft twee betekenissen in zich: opkomend (emerging) en urgentie (emergency). Er is dus sprake van een zekere urgentie en van een opkomende, wezenlijk andere, Kerk van de 21e eeuw. Let wel: emerging pretendeert niet dé nieuwe kerk te zijn, het is een beweging die zowel binnen als buiten de bestaande kerken streeft naar wezenlijke vernieuwing.
De beweging is heel breed en tamelijk ongeorganiseerd. Je zult merken dat sommige aspecten of ideeën je niet aanspreken of je zelfs tegenstaan. Dat is niet erg. Het gaat erom dat we met elkaar een oprechte zoektocht aangaan, het gaat er niet om dat we het altijd eens zullen zijn.
Durf je dat aan? Laten we dan samen op ontdekkingstocht gaan.
