3rd quest for the historical Jesus

“laat uw koninkrijk komen en uw wil gedaan worden op aarde zoals in de hemel” (Mat. 6:10)Omdat Jezus zo centraal staat in de Emerging Church beweging, is het van groot belang te weten wie Hij nu eigenlijk was. Dat lijkt voor de hand liggend, zeker omdat we gewend zijn om daar vanuit een op moderne leest geschoeide reformatorisch-evangelische theologie een antwoord op te geven:
`Jezus was de Zoon van God die naar deze aarde is gekomen om ons te verlossen van onze zonden, zodat wij vergeving kunnen krijgen. Een ieder die hierin gelooft zal het eeuwig leven hebben en na zijn/haar dood naar de hemel gaan om voor altijd bij God te zijn’.
Dit is een erg kort-door-de-bocht evangelie en ook behoorlijk eenzijdig. Het doel van Jezus was namelijk helemaal niet om ons van onze zonden te verlossen. Dat was meer een gevolg van zijn komst, zijn werkelijke doel was: het vestigen van het Koninkrijk van God. Jezus’ missie en boodschap was niet alleen een geestelijke, maar wel degelijk ook een politieke.

De zoektocht naar de historische Jezus is niet nieuw. Als tegenbeweging tegen de theologie van Schleiermacher en Bultmann (de a-historische Christus van het geloof, de historische Jezus valt op geen enkele manier te reconstrueren en dat is ook niet interessant voor het geloof), kwam Albert Schweitzer met een visie op Jezus als een apocalyptisch en profetisch figuur; Schweitzer zag het Koninkrijk van God meer als een concept om het einde van een tijdperk (of het begin van een nieuw) aan te duiden. Deze beweging wordt `the quest for the historical Jesus’ genoemd. Ook voor Schweitzer waren er al theologen die onderzoek deden naar de historische Jezus, maar vooral om aan te tonen dat Hij nooit bestaan heeft en het christelijk geloof dus niet op een historisch persoon is gebaseerd. Na de tweede wereldoorlog ging Ernst Käsemann nog een stap verder met `the new quest for the historical Jesus’. Hij probeerde aan te tonen dat een a-historische benadering van Jezus kan leiden tot een anti-joodse theologie. In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw ontstaat het `Jesus Seminar’ (Robert Funk, John Dominic Crossan), waarbij de buitenbijbelse bronnen, o.a. het Thomas-evangelie, meer autoriteit krijgen dan de bijbelse geschriften. Dat dit populaire ideeën zijn zie je onder andere aan het enorme commerciële succes van het boek en de film `the DaVinci code’.

Als reactie op `the new quest’ komt er de laatste 15 jaar een nieuwe stroming op die voor een heel andere invalshoek kiest: `the third quest for the historical Jesus’. Deze `third quest’, met namen als N.T. Wright en J.D. Dunn, is van groot belang voor de Emerging Church. Uitgangspunt voor deze beweging is de Narratieve Epistemologie en het Kritisch Realisme. Het grote verhaal van God met de wereld , met Israël en met de Kerk is de leidraad. We moeten op zoek naar dit grote plan van God met de wereld en de plaats van Jezus en de Kerk/Israël in dit verhaal. Dit grote verhaal van God is kort weergegeven:

de wereld verlossen van het kwaad om haar recht te zetten en te herscheppen zodat iedereen zal zeggen: `God is Koning!’

N.T. Wright onderscheidt vijf stadia in het verhaal van God met de wereld:
1. de schepping
2. de val
3. Israël en de wet (eerste verlossingsplan, maar dat mislukt)
4. de Messias (Jezus slaagt er wel in de wereld te verlossen)
5. de herschepping van alles

Vanuit deze benadering komen ook de belangrijke Emerging thema’s voort van incarnatie, transformatie en het koninkrijksdenken. Centraal in het verhaal van de Kerk staat niet meer de persoonlijke verlossing van het individu maar Gods verlossende werk voor de hele aarde in Jezus Christus (de `missio dei’). In de Emerging Church staat Jezus echt centraal en niet meer de individuele gelovige. De Kerk is daarom ook geen safehaven waar een groep verloste individuen bij elkaar kruipt, maar de Kerk is Gods instrument om het Koninkrijk te laten doorbreken in deze wereld en heeft daarom een missie tegenover de heersende moderne én postmoderne cultuur!

 

Hier houdt ik het even bij. Ik zou nog veel verder kunnen uitweiden over dit thema, maar er is genoeg research en geschreven materiaal beschikbaar. Ten eerste het waardevolle boek van Johan ter Beek `EmergingChurches.nl’, verkrijgbaar via Lulu, waarop ik dit artikel in grote lijnen heb gebaseerd. Verder is veel materiaal (ook mp3’s met preken en lezingen) te vinden op de site van N.T. Wright. Lees in elk geval dit essay van Wright. Verder vind je een handig overzicht van `the quest for the historical Jesus’op wikipedia.

In een volgende post zal ik ingaan op een andere theologische stroming die van belang is voor Emerging Church, namelijk `the New Perspective on Paul’.

1 Reactie(s)

Sorry, Reacties plaatsen is nu niet mogelijk

RSS met reacties