Gisteravond hadden we ongeveer 20 emerging people in huis (sommigen letterlijk emerging, want er waren ook een aantal kinderen bij). Het was wat mij betreft een geslaagde avond, redelijk divers publiek, lekker eten, gezellig en opbouwend. We hebben afgesproken het komend jaar regelmatig dit soort bijeenkomsten te gaan organiseren.
Daarnaast had ik ook een paar punten/vragen aangestipt waar we wat over hebben doorgepraat. Ik deel ze hier nog eens voor de geïnteresseerde.
1) De Emerging Church beweging, zeker in de Angelsaksische wereld (Engeland, Amerika), is ontstaan als een soort tegenbeweging tegen het inmiddels gevestigde evangelische christendom met zijn seeker-sensitive diensten, zekere mate van wereldvreemdheid en individualistische geloofsbeleving. Dat betekent dat de Emerging Church beweging in haar oorsprong een reactieve beweging is. Dat is allang niet meer (alleen maar) zo, de beweging groeit en wordt volwassener. In Nederland is het echter nog heel jong. Ik bemerk bij mezelf, en ook bij anderen, toch nog veel van dat reactieve. Dat is een valkuil. We typeren de gevestigde kerken (vaak) als niet relevant en op moderne leest geschoeid. We leggen er steeds nadruk op dat we in een postmoderne en postchristelijke samenleving leven en dat daarom veel oude concepten en dogma’s niet meer werken. Dat is nodig, en goed, maar er zit ook een gevaar aan. De valkuil is dat we echt postmodern worden en misschien wel prachtig aansluiten bij wat de mensen om ons heen bezig houdt, maar feitelijk niets meer te melden hebben. Er is een dringende noodzaak (emergence) om counter-cultureel te zijn. Hoe geven we daar vorm aan?
Daarnaast, merkte iemand terecht op, is het natuurlijk niet zo dat dit gesprek alleen binnen `emerging’ kringen plaatsvindt, ook in veel kerken wordt hier veel over gesproken de laatste tijd. Als Emerging Netwerk willen we ons ook niet distantiëren van of afzetten tegen de gevestigde kerken. Ik denk wel dat het gesprek in EC verder en dieper gaat. Emergers zijn vaak de voorhoede, pioniers, die nieuw gebied verkennen; de kerken veranderen niet zo snel, dat heeft veel meer tijd nodig. Maar, we hebben elkaar wel nodig, en daarom is het ook goed om de dialoog en samenwerking te blijven zoeken.
2) Een ander belangrijk kenmerk van EC is het wantrouwen ten opzichte van gezagsstructuren. Formeel gezag wordt in twijfel getrokken; dogma’s, kerkelijke hiërarchie en cultureel bepaalde vormen zijn bij voorbaat verdacht. Er wordt veel afgebroken, en dat is goed, het moet ook, zonder dat kan er niets nieuws komen. Maar, en dat is volgens mij nu een cruciale vraag, waar komt de autoriteit dan te liggen? Wie of wat heeft gezag, wie of wat bepaald wat goed is en wat niet?
Binnen de EC willen we Jezus weer centraal stellen, en zijn incarnationele en transformerende levensstijl navolgen. Feitelijk is Hij de ultieme autoriteit. Maar, hoe versta je Hem, hoe weet je dat je begrijpt wat Hij wil zeggen? Daarvoor heb je elkaar weer nodig, en samen met de heiligen mediteren en zoeken naar de betekenis van de woorden, van uitspraken, van daden. En je afvragen wat het betekent voor ons, vandaag (discerning community).
Als we als gemeenschap echt Hem willen navolgen, zullen we steeds doelbewust Jezus in het centrum moeten zetten en ons verzamelen rondom Hem.
3) Een derde punt is de vloeibaarheid van de nieuwe netwerkkerken. Vroeger was de kerk een statische plek, een plek waar gemeenschap was en zorg voor elkaar, en waar je naartoe kon gaan, je wist waar het was. De emerging community’s van nu zijn veel diffuser. De Kerk is vloeibaar geworden, zeg maar. Dat werkt heel goed voor de gemiddeld tot hoog opgeleide actieve dertiger, die gewend is te netwerken en zelf opzoekt wat hij nodig heeft. Maar hoe zit het met de zwakkere groepen? Doen we straks alleen nog maar projecten om de armen en minder bedeelden of sociaal zwakkeren te helpen, en blijven zelf in onze hippe clubjes flaneren, of nemen we hen ook echt op in onze gemeenschap?
Inclusief is een mooie term, maar het kan ook makkelijk vrijblijvendheid betekenen. Vloeibaar kan snel vervloeien. Hoe bereiken we duurzaamheid? Hoe laagdrempelig en toegankelijk zijn we echt?
Dit zijn belangrijke vragen die een stuk spanning oproepen. Dat is gezond, al moeten we ons ook weer niet in hyper-reflectie verliezen. Vooralsnog was onze conclusie dat het gesprek en de zoektocht vooral plaats zal vinden binnen het Emerging Netwerk, wat een soort gespreksplatform is waar allerlei pioniers en gesjeesde christenen in Rotterdam elkaar kunnen ontmoeten en bemoedigen op hun weg. Dat brengt automatisch met zich mee dat het een beperkte groep zal zijn die zich daartoe aangetrokken voelt, er behoefte aan heeft.
Daarnaast zijn er de community’s waar we deel van uitmaken, of wellicht nieuwe community’s die de komende tijd zullen ontstaan vanuit het Netwerk. Daar zullen de drie aspecten van Kerk zijn vooral tot uitdrukking moeten komen en handen en voeten moeten krijgen: gemeenschap, aanbidding en missie.
5 reacties
Helaas, het reactieformulier is op dit moment gesloten.
wow, goed zeg!!
Hoi Peter,
De ‘seeker sensitive beweging’ was juist een afzetten tegen het ortodox evangelisme. In feite doet de Emerging church hetzelfde. Ze zijn niet tevreden met de boodschap van de Bijbel en het roer moet om anders loopt de kerk nog verder leeg. De seeker sensitive movement deed en doet precies hetzelfde, ze geeft gehoor aan een behoefte van de mens en gaat daarmee vaak voorbij aan de Bijbelse boodschap net zoals dat in veel Emerging kerken gebeurt
De Emerging Church heeft kans van slagen als zij inderdaad Jezus en Zijn boodschap centraal gaat stellen. Tot nu toe faalt zij daar schromelijk in (Hier in Noord Amerika) door de van het Evangelie te verleggen naar sociaal bewogenheid.
Wiebe,
Ik weet niet in hoeverre jij de Emerging Church beweging in Amerika van binnen uit kent. Ik denk het niet, want het beeld wat je schetst is het karikaturale beeld wat ik bij critici vaker tegenkom, maar wat niet op de werkelijkheid is gebaseerd. De EC is in de angelsaksische wereld inmiddels aardig volwassen geworden. Wat door critici vaak verward wordt is bijbelgetrouwheid en trouwheid aan de evangelicale dogma’s. Binnen de EC, en zeker binnen emergent, worden veel theologische vragen gesteld, en terecht. Ik zie dat over het algemeen
(en natuurlijk zijn er ook hier en daar excessen waar het wel mis gaat) niet leiden tot een vaag en onbijbels evangelie, integendeel: bepaalde elementen die in een modernistisch en evangelisch tijdperk ondergewaardeerd waren worden weer herontdekt. Denk aan het Koninkrijk van God, denk aan een meer holistische benadering, denk aan meer aandacht voor sociale gerechtigheid. Ik zie dat niet als tegenstelling tov een evangelicale visie, maar meer als een verder bouwen daarop.
Daarnaast is EC in NL toch van een iets ander karakter en breder georienteerd dan in Amerika, dus je kunt dat m.i. niet een op een vergelijken.
Naar mijn idee is de EC geen reactie op het leeglopen van de kerken, in tegendeel, we zien dat verschijnsel gewoon als realiteit en willen ons er ook niet druk om maken. De kern is: hoe zetten we de boodschap van Jezus weer centraal in een postmoderne, postchristelijke en postkerkelijke wereld. De Kerk van de 21e eeuw zal er anders uitzien dan de Kerk van de afgelopen 200 jaar.
Hoi Peter,
Ik denk niet dat de kerk van de toekomst er anders uit zal zien dan de kerk van vandaag of die van gisteren. Ik denk wel dat er een aantal gebouwen bijkomen of overgenomen worden waar een groep universalisten bijeenkomen die een sociaal evangelie verkondigen en nastreven. Op zich niks mis mee maar noem het geen kerk.
De kerk van de toekomst zal net als die van alle tijden God aanbidden.
Dat de EC niet verontrust is over en een reactie is op de leegloop van de hedendaagse kerk is dus gewoon niet waar! Alle geluiden spreken van een roer dat om moet, het moet anders, meer op de ‘jongere’ generatie gericht, de kerk vergrijst, de kerk moet toleranter en ga zo nog maar even door. EC is een inspelen op het postmoderne denken waarin geen plaats meer is voor absolute waarheden en wat zich uit in het denken en schrijven van mensen zoals Brian Mclaren, Tony Jones en NT. Wright om er maar een paar te noemen en die ik inderdaad zo van je lijstje met bronnen heb overgenomen.
Ook waag ik de Bijbelvastheid van de EC te betwijfelen. Ik baseer dat op het feit dat jij het in dit stukje en in je reactie het over “wij” hebt. Mensen die de Bijbel niet serieus nemen (zoals je in eerdere blogs hebt geschreven) en tegelijkertijd roepen dat ze Bijbelvast zijn spreken zichzelf tegen.
Ik hoop natuurlijk dat ik me vergis maar ik heb je het tegendeel nog niet gehoord van je.
@Wiebe,
Terwijl de samenleving om ons heen in rap tempo postmodern is geworden (en vaak ook nihilistische en hedonistische trekken vertoont) is de EC juist op zoek naar nieuwe antwoorden op die cultuur. Die antwoorden bestaan niet meer uit de zgn. `absolute’ waarheden . De `waarheden’ van het christendom van de laatste paar honderd jaar komen meer uit de invloedsfeer van een moderne en door de verlichting beïnvloedde cultuur voort dan dat ze persé bijbels zijn. De bijbel is nl. geen verzameling absolute waarheden maar een verhaal van God en mensen. De waarheden die daarin naar voren komen gaan dieper dan de oppervlakkige `waarheidjes’ van een modernistische dogmatiek.
Ik charcheer een beetje om het verschil aan te duiden. De kerk van de moderne tijd is nl. net zo goed door de tijdgeest beïnvloed als de kerk van de postmoderne tijd dat zou kunnen zijn. Ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat er postmoderne invloeden zijn in de EC. Echter, dat is niet altijd verkeerd; soms is het een noodzakelijke correctie, soms is het een gevaar/uitholling en dan moeten we ervoor waken. Ik denk dat de EC juist op zoek is en op zoek zou moeten zijn naar een couter-culturele waarde. Dat betekent niet postmodern worden, maar wel postmodern geëngageerd zijn. Het evangelie is voor alle tijden en krijgt in alle tijden ook verschillende accenten.
Het probleem is dat we al eeuwen met een te smalle visie op de bijbel zitten, dankzij Grieks denken, dankzij verlichting en modernisme. We bekijken de bijbel teveel als een boek met regels of een dogmatisch betoog. De bijbel is een verzameling verhalen, maar wel met een betekenis, en die betekenis moeten we met elkaar ontdekken. Die narratieve benadering past niet alleen beter bij een postmoderne tijd, maar doet denk ik ook meer recht aan eht karakter van de boeken.
We hoeven het daarin niet met elkaareens te zijn, ik hoop wel dat er sprake kan zijn van een stuk respect over en weer. De `moderne’ aanpak van veel kerken werkt nl. nog steeds heel goed voor veel mensen. En het postmodernisme is ook weer niet zo a-modern als men soms doet voorkomen: eigenlijk zou je het net zo goeg kunnen zien als hyper-modernisme, of laat-modernisme. Het is een overgangsperiode, waarna iets anders komt. Hoe die tijd er uit gaat zien, dat weten we nog niet, ik hoop wel dat de Kerk een rol van betekenis kan spelen in het vormen van die tijd. Als ze achterover blijft zitten in haar luie stoel dan vrees ik dat dat aan haar voorbij zal gaan. Maar gelukkig is er een heel rijk Evangelie, een geweldig Verhaal dat God ons heeft gegeven, en waar genoeg inspiratie uit is te halen, ook voor onze tijd.
groet,
peTer